Beton dayanımı sahada nasıl belirlenir? — Karot ve Schmidt çekici

Mevcut betonarme binalarda beton dayanımının belirlenmesinde temel yöntem, kolon ve perde gibi düşey taşıyıcı elemanlardan karot numuneleri alınarak laboratuvarda basınç deneyine tabi tutulmasıdır. Numune alınacak elemanlar, numune sayısı ve katlara dağılımı ilgili yönetmelik ve deney esaslarına göre belirlenir. Deney sonuçları değerlendirilirken numunenin boyutları, durumu ve deney koşulları dikkate alınır. Betonun farklı katlarda veya elemanlarda değişkenlik gösterebilmesi nedeniyle tek bir numuneden elde edilen değer bütün binanın beton dayanımı olarak kabul edilmez. Amaç, mevcut yapıyı temsil eden dayanım bilgisinin elde edilmesidir.

Schmidt çekici gibi yüzey sertliği ölçen cihazlar ve ultrasonik ses dalgalarıyla ölçüm yapan sistemler, betonun yapı içindeki değişkenliğinin araştırılmasında yardımcı yöntemlerdir. Bu cihazların ölçtüğü özellikler beton dayanımıyla ilişkilendirilebilir; ancak cihaz okumaları doğrudan basınç dayanımı değildir. Uzman mühendis, yapıdan alınan karot sonuçlarıyla desteklenen uygun korelasyonlar kullanarak daha fazla bölge hakkında bilgi edinebilir ve mevzuatın izin verdiği ölçüde karot sayısını azaltabilir. Yönetmeliğin zorunlu asgari numune koşulları korunmalıdır. Bu nedenle tahribatsız ölçümler, karot deneyleriyle birlikte planlandığında daha yararlı ve güvenilir sonuç verir.