Cam kolon ve kanatlar
Cephenin rüzgâr yükünü düşey cam elemanlarla taşıyan sistemler. Kanatların burkulma ve yanal stabilitesi, mesnet koşulları ve bağlantı detaylarıyla birlikte tasarlanır.
AKM · Pruva 34
Cam kolonlar, cam kanatlar ve tamamen camdan hacimler: şeffaflığın yapının kendisi olduğu cephelerin analizini ve tasarımını yapıyoruz. AKM'nin 25,65 metrelik cam kolonlarından yüksek deprem bölgesindeki yapısal cam kanatlara kadar.
Her biri farklı bir taşıyıcı mantığa dayanır; ortak noktaları camın yalnızca kaplama değil, yapının kendisi olması.
Cephenin rüzgâr yükünü düşey cam elemanlarla taşıyan sistemler. Kanatların burkulma ve yanal stabilitesi, mesnet koşulları ve bağlantı detaylarıyla birlikte tasarlanır.
AKM · Pruva 34
Taşıyıcı sistemi tamamen camdan oluşan giriş küpleri ve pavyonlar. Cam paneller hem kaplama hem taşıyıcıdır; birleşimler yük aktarımının kendisidir.
Pruva 34
Camı ön gerilmeli halat sistemiyle taşıyan şeffaf cepheler. Halatların rüzgâr, deprem ve sıcaklık altındaki davranışı, ön germe kuvvetleri ve ankrajlarla birlikte çözülür.
ASFAT
Kamusal alandaki cam yerleştirmeler. Sanatsal tasarımdan ödün vermeden kamu güvenliği; imalat, taşıma, kaldırma ve montaj aşamaları tasarımın parçası olarak ele alınır.
Şişecam
Cam taşıyıcılı ve halat cephe işlerimizden seçmeler.
Ana giriş cephesindeki ön mühendislikli cam kolonların (glass fin) analiz ve tasarım hesapları.
Tümü camdan giriş küpü ve 8 m yüksekliğindeki yapısal cam kanatların tasarımı; silikon derzlerin deprem sonrası performansı.
Ana girişte yüksek performanslı çekme halat sistemiyle taşınan çift katmanlı cephenin yapısal tasarımı.
İki simge cam sanat yerleştirmesi için yapısal tasarım desteği, mühendislik incelemeleri, saha denetimi ve montaj gözetimi.
Cam yapılarda hesabın zorluğu dayanımda değil; malzemenin davranışında, stabilitede ve bağlantılarda.
Ara katmanın rijitliği sıcaklığa ve yükleme süresine bağlıdır. Kısa süreli rüzgâr yükü ile kalıcı öz ağırlık aynı kesitte farklı davranış gösterir; hesap bu farkı ayrı ayrı modeller.
Cam gevrek bir malzemedir. Bu yüzden tasarım yalnızca sağlam elemanı değil, bir katmanı kırılmış elemanı da kontrol eder: kalan katmanlar yükü taşımaya ve parçaları yerinde tutmaya devam etmelidir.
Uzun ve ince cam kanatlar, dayanımdan önce stabilite sorunuyla karşılaşır. Yanal burulmalı burkulma, mesnet ve bağlantı koşullarıyla birlikte doğrusal olmayan analizle kontrol edilir.
Yüksek deprem bölgelerinde cam sistemi binanın kat ötelemesini karşılamak zorundadır. Pruva 34'te silikon birleşimlerin farklı deprem hareketleri altında bütünlüğünü koruduğu ayrıntılı analizlerle doğrulandı.
Yüksek cam elemanlar, binanın ve sıcaklığın getirdiği hareketi kontrollü biçimde almalıdır. AKM'de üstte çelik çatı sistemine mesnetlenen cam kolonlar, alt uçta düşey kayıcı mesnetlerle betonarme sisteme bağlandı.
Bir cam elemanın en kritik anı çoğu zaman hizmet ömrü değil, kaldırıldığı andır. Taşıma, kaldırma ve montaj yükleri tasarımın parçası olarak hesaplanır.
Tasarım esasları: CEN/TS 19100, EN 16612, DIN 18008, ASTM E1300 ve Guidance for European Structural Design of Glass Components (JRC, 2014).
Konsept aşamasında fizibilite: hangi açıklık, hangi cam yapısı, hangi bağlantı. Görünür taşıyıcı bırakmayan bir tasarımın uygulanabilir olup olmadığı erken görülür.
Tasarım hesapları, bağlantı detayları ve imalat öncesi doğrulama.
Yüklenici cephe danışmanlığı. AKM'de mimari cephe danışmanı Werner Sobek iken, ana yüklenici adına bu rolü CWG ile birlikte üstlendik.
Sabit bir sınır yoktur; belirleyici olan tek parça camın üretilebildiği ve taşınabildiği boyut ile kanadın stabilitesidir. Tek parça boyun ötesindeki yüksekliklerde kanat, mühendislik birleşimleriyle birden fazla parçadan kurulur. AKM'de 25,65 metre yüksekliğindeki cam kolonların analiz ve tasarım hesaplarını yaptık.
Doğru tasarlandığında evet. Cam sistemi binanın kat ötelemesine direnmek yerine onu kontrollü biçimde karşılayacak şekilde kurulur: cam kenar boşlukları, kayıcı mesnetler ve yapısal silikon birleşimler bu hareketi alır. Pruva 34'te silikon derzlerin deprem sonrası performansını ayrıntılı analizlerle doğruladık.
Taşıyıcı cam elemanlar lamine cam olarak tasarlanır. Bir katman kırıldığında kalan katmanların yükü taşımaya ve parçaları yerinde tutmaya devam ettiği ayrıca kontrol edilir. Bu kontrol, sağlam cam hesabı kadar önemlidir.
Avrupa'da CEN/TS 19100 serisi ve EN 16612, Almanya'da DIN 18008, ABD'de ASTM E1300 başlıca referanslardır. AKM'de hesaplar Guidance for European Structural Design of Glass Components (2014) esas alınarak yapıldı; ilgili AISC, ASCE ve Eurocode kaynakları da hesaplara dâhil edildi.
Konsept aşamasında. Cam yapılarda mimari karar ile mühendislik kararı birbirinden ayrılmaz: kanat derinliği, aralığı ve bağlantı biçimi görünen tasarımın kendisidir. Bu kararlar geç değiştiğinde maliyet ve takvim etkisi büyür.
Konsept aşamasındaki bir tasarımın uygulanabilirliğinden imalat öncesi doğrulamaya kadar, projenizin cam taşıyıcı sistemi için ön değerlendirme yapalım.