ASCE 7 ve EN 1991-1-4’e Göre Rüzgâr Yükü Hesabı

ASCE 7 ve EN 1991-1-4, prizmatik veya yönetmeliklerde tanımlanmış basit geometrilere sahip yapılar için şartname esaslı rüzgâr yükü hesap yöntemleri sunar. Her iki yaklaşımda da temel rüzgâr verisi; yapının konumu, kullanım amacı, arazi koşulları, bina yüksekliği ve geometrisi dikkate alınarak tasarım basıncına dönüştürülür. EN 1991-1-4 kapsamında temel rüzgâr hızı, arazi pürüzlülüğü, orografik etkiler, yükseklikle değişen ortalama hız, türbülans şiddeti ve tepe hız basıncı gibi parametreler kullanılır. Dış ve iç basınçların birlikte değerlendirilmesiyle yüzeyler üzerindeki net yükler hesaplanır. Standart ayrıca genel yapı kuvvetleri ile kaplama ve bağlantılar üzerindeki basınçların farklı şekillerde ele alınmasını öngörür.

ASCE 7 terminolojisinde hesaplar, “Main Wind Force Resisting System – MWFRS” ve “Components and Cladding – C&C” olmak üzere iki ana gruba ayrılır. MWFRS hesabı binanın genel taşıyıcı sistemine aktarılan kat kuvvetleri, taban kesmesi, devrilme momenti ve burulma gibi etkiler için kullanılır. C&C hesabı ise cephe panelleri, camlar, çatılar, kaplamalar ve bağlantılar gibi daha küçük yük alanlarına sahip elemanları kapsar. EN 1991-1-4 aynı ayrımı farklı terminolojiyle, genel yapı kuvvetleri ile yüzey ve yapı elemanı basınçları üzerinden kurar. Ancak düzensiz planlı, çok yüksek, narin, aerodinamik açıdan alışılmadık veya yoğun çevre yapılaşmasından etkilenen binalarda şartname katsayıları gerçek akış davranışını yeterince temsil etmeyebilir; bu durumda uzman değerlendirmesi, CFD analizi veya rüzgâr tüneli testi gerekebilir.